Όταν σε τρώει η νοσταλγία, τι κάνεις;

Παλιές φωτογραφίες.
Παλιά τραγούδια.
Παλιές σημειώσεις.
Παλιές ατάκες.
Ένα παρελθόν που δε λες να εγκαταλείψεις, μέρη, χρώματα, μυρωδίες, να σου θυμίζουν κάθε φορά μια συγκεκριμένη κατάσταση, έναν άνθρωπο, μια στιγμιαία ευτυχία, ένα γέλιο, μια παρέα.
Κάτι που έχει πάψει πια να υπάρχει.
Αλλά εσένα δε σε ρώτησε κανένας. Απλώς έπαψε. Κι εσύ έμεινες πίσω. Να φυλάς τα απομεινάρια. Να συντηρείς την πληγή της απώλειας, μόνο και μόνο για να διατηρείται φρέσκια η στιγμή και να μην ξεθωριάζει το "στηριγμά" σου. Ένα "στήριγμα" ευτυχίας χωρίς τωρινή υπόσταση, που ενώ γνωρίζεις ότι πλέον έχει πάψει να αληθεύει, κρατιέσαι σφιχτά δεμένος απ' το σχοινάκι του, ζωντανεύοντας τις ομορφίες του τότε. Έχοντας την ελπίδα ότι κάποια μέρα, κάποια φορά, ίσως υπάρξει πάλι. Και κάπως έτσι, η πληγή δεν επουλώνεται.
Αντιθέτως, ματώνει συνεχώς.
Γιατί υποφέρουμε τόσο;
Υποφέρουμε, μόλις συνειδητοποιήσουμε ότι δεν έχουμε κάτι που επιθυμούμε, ή μόλις ενημερωθούμε για κάποια απώλεια. Υποφέρουμε πολύ, όταν αυτό που καταφέραμε απέχει σε μεγάλο βαθμό απ' αυτό που περιμέναμε κι όταν νομίζουμε ότι για ορισμένα πράγματα είναι πια πολύ αργά.
Γιατί δεν μπορούμε να συνειδητοποιήσουμε ότι, πολλές φορές, το να μην εγκαταλείπεις μια πεποίθηση επιδεινώνει το τραύμα σου;
Ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις, ζωή είναι να παρατάς αυτό που κάποτε σ' έκανε να νιώσεις πρωτόγνωρα και να προχωρήσεις; Nα αφήνεις πίσω τα πράγματα που είσαι δεμένος μαζί τους σφιχτά, επειδή νομίζεις ότι αν τα κρατήσεις θα σε σώσουν από την κατάρρευση;
Όχι, δεν είσαι προβληματικός ψυχάκιας.
Όλοι έχουμε αυτή την τάση, να δενόμαστε ψυχικά με ιδέες, πρόσωπα και καταστάσεις. Δενόμαστε σφιχτά, με ανθρώπους, με τόπους γνωστούς, γιατί είμαστε βέβαιοι πως αυτό είναι το μόνο πράγμα που μπορεί να μας σώσει. Πιστεύουμε στο "γνώριμο κακό".
Και παρόλο που απο διαίσθηση γνωρίζουμε ότι το δέσιμο σημαίνει αυτοκαταστροφή, συνεχίζουμε να μένουμε αγκιστρωμένοι σ' αυτό που δεν υπάρχει και πια δε μας χρειάζεται, τρέμοντας τις φανταστικές συνέπειες αν αποδεσμευτούμε.
Μόλις όμως κατανοήσεις πλήρως τη μαζοχιστική ανθρώπινη φύση σου, αναρωτιέσαι γιατι είναι αυτή που είναι κι επιχειρείς μ' έναν αδέξιο τρόπο να της πας κόντρα, καταφεύγοντας στην πιο πρόχειρη λύση: Nα αποφύγεις τον πόνο του πένθους, με το να αποφεύγεις αντίστοιχα τη συναισθηματική εμπλοκή με οποιοδήποτε πρόσωπο ή πράγμα.
Η σκέψη αυτή έχει γίνει τρόπος ζωής στον ανταγωνιστικό και ηδονιστικό κόσμο που μεγαλώνουμε. Ένας πνευματικός οδηγός που ενσωματώθηκε στο υποσυνείδητό μας, μας διδάχθηκε και τον δοκιμάσαμε επανειλημμένα, οπωσδήποτε όμως μια επιλογή που -εγώ τουλάχιστον- θεωρώ εντελώς απαράδεκτη (μαλακία, λαϊκιστί).
Η πρόταση είναι να αγοράσεις ένα ασφαλιστικό συμβόλαιο κατά του πόνου για μια μελλοντική απώλεια, πληρώνοντας ως ασφάλιστρο να μη δώσεις την καρδιά σου σε τίποτα και σε κανέναν. Ίσως αυτή η "ασφάλεια κατά του πόνου" να μην μπορέσει να αποτρέψει εντελώς τον αναμενόμενο εχθρό σου, όμως, είναι αδιαμφισβήτητα μια εγγύηση, ότι θα υποφέρεις λιγότερο. Το ίδιο σίγουρο είναι επίσης -και σου το λέω σαν προφητεία-ότι θα χάσεις κατά ένα μεγάλο μέρος τη δυνατότητα ν' απολαύσεις μια γνήσια συνάντηση με τους άλλους. Όχι, γιατί δεν είναι δυνατόν να χαρούμε χωρίς να υποφέρουμε αναγκαστικά, αλλά γιατί είναι αδυνάτον να νιώσουμε πραγματική ευχαρίστηση όταν πεισματικά προσπαθούμε να ξεφύγουμε από τον πόνο.
Αυτό που μπορούμε να κάνουμε για να μην υποφέρουμε "περισσότερο" δεν είναι ν' αγαπάμε "λιγότερο", αλλά να προσπαθήσουμε και να μάθουμε, πως όταν φτάνει η στιγμή του αποχωρισμού ή της απώλειας, να μη μένουμε κολλημένοι σ' αυτό που δεν υπάρχει πια. Να χαιρόμαστε τη στιγμή, όσο διαρκεί, και να προσπαθούμε να την κάνουμε όσο γίνεται καλύτερη, να ζούμε ρισκάροντας κάθε λεπτό της ζωής μας. Τέλος, να μη ζήσουμε αύριο με τη σκέψη στη σημερινή ημέρα που ήταν τόσο ωραία, γιατί αύριο θα έχουμε την υποχρέωση να κάνουμε ό,τι φέρει το αύριο. Και θα προσπαθήσουμε να το κάνουμε κι αυτό εξίσου ωραίο!
Κάτι ακόμη που παρατηρώ συχνά στους ανθρώπους, είναι το ότι ταυτίζουμε την ευτυχία με τις ανέσεις μας, με την επιτυχία, τη δόξα, τη δύναμη, την αναγνώριση, τα χρήματα, τις απολαύσεις, τη στιγμιαία ευχαρίστηση. Και δεν φαίνεται να είμαστε ούτε στο ελάχιστο διατεθειμένοι να παραιτηθούμε απ' αυτά που ήδη έχουμε. Ούτε και με αντάλλαγμα την ευτυχία. Ξέρουμε καλά ότι πολλά από τα βάσανά μας προέρχονται απ' όσα κάνουμε καθημερινά για να εξασφαλίσουμε όλα όσα επιθυμούμε, κανένας όμως δεν μπορεί να μας πείσει να παραιτηθούμε απ' αυτά. Δεν μπορεί κανείς να μας πείσει ότι θα πάψουμε να υποφέρουμε αν κάνουμε το μεγάλο βήμα να πάψουμε να επιθυμούμε κι ας είναι ολοφάνερο. Είμαστε σαν τον ορειβάτη, αγκιστρωμένοι στην αναζήτηση υλικών πραγμάτων σα να ήταν το σχοινί που θα μας σώσει. Δεν έχουμε το θάρρος ν' αλλάξουμε αντιλήψεις και συμπεριφορά, διοτί φοβόμαστε ότι χωρίς πράγματα στην κατοχή μας μας περιμένει η εξαφάνιση. Εφόσον δεν αφήνουμε τίποτα, όμως, δεν έχουμε καμία πιθανότητα ν' απαλλαγούμε από τον πόνο. Γιατί, εκτός από τη στεναχώρια, υπάρχει μέσα μας και μια αντίφαση. Ένα "ναι μεν, αλλά...".
Είναι επομένως γεγονός ότι :
Δε σταματάμε να κατασκευάζουμε επιθυμίες.
Κανένας δεν μπορεί ούτε θα μπορέσει ποτέ να έχει όλα όσα επιθυμεί.
Είναι βασανιστικό να θέλεις κάτι και να μην μπορείς να το αποκτήσεις.
Το ζήτημα είναι η προσκόλληση, ή σχέση που διαμορφώνεται ανάμεσα σε εμένα και τις επιθυμίες μου. Το πρόβλημα είναι ότι δεν ξέρω να μπαίνω και να βγαίνω από τις καταστάσεις.
Ότι δεν μπορώ να δεχτώ τη δέσμευση και την αποδέσμευση από τα πράγματα.
Ότι δεν έχω μάθει πως το να κερδίζω και να χάνω, αποτελούν μέρος της φυσιολογικής δυναμικής μιας ζωής που θεωρείται ευτυχισμένη.
Υπάρχει αράγε τρόπος να ξεφύγουμε απ' αυτή την παγίδα;
Ίσως και να υπάρχει.
Το κλειδί θα το βρεις στο δρόμο όπου μαθαίνεις να μπαίνεις και να βγαίνεις από την επιθυμία.
Για να το κάνεις αυτό, είναι απαραίτητό να αναπτύξεις την ικανότητα να επιθυμείς, χωρίς να μένεις φυλακισμένος στην επιθυμία. Να ποθείς, χωρίς να ακιστρώνεσαι σαν τον ορειβάτη από το σκοινί που νομίζει πως θα του σώσει τη ζωή. Εν ολίγοις, να μάθεις ν' απαγκιστρώνεσαι.
Όταν βιώνεις τις αλλαγές που σε κάνουν ν' αποδεσμέυεσαι, βρίσκεις τη δύναμη να επιτρέψεις να πάψουν τα πράγματα να υφίστανται, για να δώσουν τη θέση τους σε άλλα, καινούρια.
Απαγκιστρώνομαι, λοιπόν, σημαίνει μαθαίνω ν' αφήνω πίσω τα περασμένα. Και υπάρχουν χιλιάδες πράγματα που σε καλούν να πορευτείς το δρόμο της απώλειας, της νοσταλγίας, του "αφήνω πίσω μου", γιατί εκτός από τα πρόσωπα που χάνει κανείς, υπάρχουν καταστάσεις που μεταβάλλονται, δεσμοί που αλλάζουν, φάσεις της ζωής που ξεπερνιούνται, στιγμές που φθάνουν στο τέλος και το καθένα απ' αυτά τα πράγματα αντιπρoσωπεύει μια απώλεια που πρέπει να επεξεργαστείς. Αρκεί να συνειδητοποιήσω ότι, με τον άλφα ή βήτα τρόπο, όλα μια μέρα θα περάσουν και θα φύγουν, θα καταλήξω να δεχτώ πως είναι δίκη μου ευθύνη να "εμπλουτίζομαι" αποχαιρετώντας τα. Γιατί ναι, αυτή είναι η αλήθεια. Αυτό που ακολουθεί είναι η συνάντηση μ' έναν καινούριο εαυτό. Τον εαυτό μου, που αισθάνεται ότι "εμπλουτίζεται" μ' αυτό που δεν έχω πια αλλά πέρασε από εμένα και την εμπειρία που βίωσα στη διάρκεια αυτής της διαδικασίας. Δεν είναι έυκολο να το δεχτούμε αυτό...
Ειναι φοβερό να παραδεχτούμε ότι σε κάθε απώλεια υπάρχει ένα όφελος.
Ότι ο πόνος για την απώλεια θα τελειώσει αναγκαστικά με κάποιο κέρδος. Και βέβαια, δεν υπάρχει απώλεια χωρίς ένα όφελος. Δεν υπάρχει απώλεια που δεν οδηγεί αναγκαστικά στην προσωπική ανάπτυξη. Αυτή την αλήθεια ανακαλύπτει κανείς μόλις συνειδητοποιήσει τα προαναφερόμενα. Το πένθος, είναι απαραίτητο για τη διαδικασία της προσωπικής ανάπτυξης. Οι απώλειες είναι αναγκαίες για την κατάκτηση της ωριμότητας, και αυτή με τη σειρά της θα μας βοηθήσει στην πορεία μας. Ωριμότητα, είναι το να μαθαίνεος να ξεπερνάς. Όσο περισσότερο μαθαίνω να ξεπερνώ καταστάσεις, πρόσωπα και πράγματα, τόσο διευκολύνεται η προσωπική μου ανάπτυξη. Όσο περισσότερο αναπτύσσομαι, τόσο μικρότερη η στενοχώρια γι' αυτά που χάνω. Όσο λιγότερο μου ραγίζει την καρδιά αυτό που δεν υπάρχει πια, τόσο καλύτερα θα πορευτώ στο δρόμο που ακολουθεί. Ωριμάζοντας, ανακαλύπτω ότι με δική μου απόφαση και με πόνο ψυχής, αφήνω κάτι πίσω, δημιουργώντας χώρο για ό,τι καινούριο επιθυμώ.

Constructive summer.

Ο χρόνος κυλάει όπως πάντα, ανεμπόδιστα και ανενόχλητα.


Κι εμείς;


Τα θύματα αυτών των στιγμών που εναλάσσονται χωρίς να έχουμε συναίσθηση του πόσο γοργά μας εγκαταλείπουν, αφήνοντας μας τη γεύση εκείνης της πικρής νοσταλγίας.


Εκείνου του αναπόφευκτου συναισθήματος, που όλοι οι άνθρωποι φροντίζουν επανειλημμένα να συντηρούν στα 'σωψυχά τους.


Κάπως έτσι και φέτος. Το καλοκαίρι εξαφανίστηκε χωρίς να γίνει αισθητό, όπως ο ήλιος την ώρα που σουρουπώνει. Όσο διακριτική κι αν ήταν όμως η παρουσία του, επηρέασε ανελλιπώς την προσωπικότητα και ιδιοσυγκρασία μου μ' έναν τρόπο εξαιρετικά σημαντικό και ξεχωριστό απ' όσους είχα συνηθίσει ως τώρα.


Οι επιδράσεις που δέχτηκα εξαιτίας των βιβλίων που έτυχε να πέσουν στα χέρια μου, με ώθησαν στην περαιτέρω ανάλυση ορισμένων συμπεριφορών, καταστάσεων, ενεργειών, γεγονότων. Με βοήθησαν να κατανοήσω πράγματα που μέχρι τώρα έμοιαζαν άλυτα, ανεξήγητα, μέχρι και αδιάφορα.

Παρατηρώ τους ανθρώπους γύρω μου. Συνηθισμένοι στην καθημερινότητά τους, χαμένοι στη ρουτίνα τους, μ' ένα -ενσωματωμένο πλέον στην ψυχή τους- συνεχές άγχος για το αύριο, για τη σταθερότητα στη δουλειά τους, για το μέλλον των παιδιών τους, την παρουσία τους στη χώρα, την ύπαρξή τους στον πλανήτη! Απολαμβάνουν παρόλαταύτα τις διακοπές, μ' ένα χαμόγελο αισιοδοξίας ζωγραφισμένο και μια ελπίδα να βολτάρει στο νου του καθενός, υπενθυμίζοντας τους πόση δύναμη κρύβει ο κάθε άνθρωπος και μέχρι ποιο βαθμό είναι ικανός να τη χρησιμοποιήσει. Γιατί ο πραγματικός πυρήνας της δύναμης, βρίσκεται μέσα μας. Ο κάθε άνθρωπος υποσυνείδητα το γνωρίζει, είτε λίγο είτε πολύ κι αυτός είναι ο λόγος που δεν παραιτείται. Απλώς, κάποιοι έχουν περισσότερη υπομονή και κάποιοι όχι.


Κι ενώ λοιπόν, πλατσούριζα στα υπέροχα, κρυστάλλινα, δροσερά νερά της Αντιπάρου, συνειδητοποίησα πως λείπουν τα γυαλιά ηλίου μου. Θυμήθηκα ότι τα 'χα βάλει στη σακούλα με τα ψώνια, όταν όμως ζήτησα απο τη μητέρα μου να μου τα δώσει, ισχυρίστηκε πως δεν ήταν εκεί , με αποτέλεσμα ν' αρχίσω τις υστερίες και να διαμαρτύρομαι, λες και ευθύνεται εκείνη για την αφηρημάδα μου. Τελικά, απαίτησα να πάρω άλλα. Η απάνηση που έλαβα ήταν η εξής: " Όχι, Μαρία. Την επόμενη φορά απλώς φρόντισε να είσαι λιγότερο αφηρημένη."


Και γκρίνια, γκρίνια, γκρίνια. Ξαφνικά όλα μου έφταιγαν. Οι φίλες μου που αποφάσισαν να μη μου κάνουν παρέα, η έλλειψη συγκέντρωσης μου τον τελευταίο καιρό, η αδιαφορία του πατέρα μου. Μέσα μου διαμαρτυρόμουν: "Ζωή είναι αυτή!!"


Και μετά γέλασα. Και αυτοχαστουκίστηκα.


Και συνειδητοποίησα :


Είμαστε θύματα και των σκέψεών μας.


Αν πιστεύεις πως η ζωή σου δεν εξελίσσεται ομαλά, νομίζω πως ήρθε η ώρα να εξετάσεις και τη στάση και τις σκέψεις που κάνεις. Ίσως είναι ο μόνος τρόπος να βρεις το κλειδί για να πάρεις στα χέρια σου τον έλεγχο της και ν' αλλάξεις το δήθεν "γραφτό" πεπρωμένο σου. Αποφάσισε ποια είναι η ζωή που επιθυμείς, οραματίσου την, επιβεβαίωσέ την, αποφάσισέ το, επικεντρώσου σ' αυτήν και θα βρεθείς να τη ζεις πολύ πιο σύντομα απ' όσο φαντάστηκες.


Και ναι, βρέθηκα την ίδια μέρα, μεταμεσονύκτια, πάνω σ' ένα μηχανάκι κάτω απο τ' αστέρια, με το κυκλαδίτικο αεράκι να ανακατεύει τις τζίβες μου, τις φωνητικές χορδές μου να έχουν εξασθενίσει απο τις κραυγές ενθουσιασμού, τα χέρια μου τυλιγμένα και την καρδιά μου να χοροπηδάει και μια ενδόμυχη φωνούλα, ν' αποκρίνεται : "Nαι, αυτή είναι ζωή!".


Ίσως να ήταν αποτέλεσμα της συνειδητοποίησης που έκανα εκ των προτέρων.


Ίσως να ήταν απλώς τύχη.


Ό,τι κι αν ήταν, χαρακτηρίζεται υπέροχο, αδιαμφισβήτητα! Όπως και ολόκληρο το καλοκαίρι, στο οποίο κάθε στιγμή του προσέδιδε ένα μάθημα το οποίο επιδρούσε θετικά σ' ολόκληρο το είναι μου। Και κάπως έτσι, βρέθηκα ανανεωμένη. Πλήρως προετοιμασμένη ν' αντιμετωπίσω τα εμπόδια και τις δυσκολίες που αναμένονται την υπόλοιπη και τη νέα χρονία. Ήταν ομολογουμένως, ένα απο τα πιο εποικοδομητικά κι ευχάριστα "διαλείμματα" της ζωής μου...